Belediye Atıkları(Evsel Atıklar)
Belediye Atıkları (Evsel Atıklar) > Kompost Üretimi ve Geri Kazanım
Kompost Üretimi ve Geri Kazanım
İstanbul’da günde üretilen 14.000 ton karışık belediye atığının ortalama %50’si organik içeriklidir. Kompost ve Geri Kazanım Tesisi karışık belediye atıklarının içerisindeki organik içerikli atıkların değerlendirilmesi, düzenli depolama sahalarına gönderilen atık miktarının azaltılması amacıyla kurulmuştur. Tesisin temelleri 1997 yılında atılmış olup tesis 2001 yılında faaliyete geçmiştir. 320.000 m2 açık alan üzerine kurulan tesisin başlangıçta 32.000 m2 olan kapalı alanı 2008 yılında ilave edilen yeni ünitelerle 36.500 m2’ye ulaşmıştır.
Açıldığı dönemde dünyanın 2nci en büyük, Avrupa’nın en büyük kompost tesisi olan tesisimiz, ülkemizde şu anda çalışan 2 tesisten biri olup karışık belediye atığından kompost üretilen tek tesistir. Atıklar, tünel kompostlaştırma tekniğine dayalı olarak aerobik fermantasyon ile işlenmektedir.
Kompost ve Geri Kazanım Tesisi 4 üniteden oluşmaktadır;
- Kompost Ünitesi
- Geri Kazanım Ünitesi
- Granül Ünitesi
- ATY (RDF) Ünitesi
İstanbul genelinde her sene yapılan atık karakterizasyon çalışmaları ile hangi ilçelerden ne tür atık çıktığı analiz edilmektedir. Buna göre Organik içeriği ve ambalaj atığı oranı yüksek buna karşın tekstil atığı oranı düşük bölgelerin atıkları tesise yönlendirilmektedir. Şu anda tesisimizde Sarıyer yoğunluklu olmak üzere Beyoğlu, Şişli ve Beşiktaş ilçelerinden gelen atıklar işlenmektedir.
Ayrıca; Bayrampaşa Hal Müdürlüğü’nden sebze ve meyve atıkları, Veliefendi Hipodromu’ndan saman ve at gübresi, Büyükşehir Belediyesi Mezarlıklar Müdürlüğü ve Park ve Bahçeler Müdürlüğü, diğer resmi kurum ve kuruluşlar ile özel kişilerden gelen dalbudak atıkları, karışık belediye atıklarından ayrı olarak tesise gelmektedir. Bu atıklar parçalanarak ürün kalitesini arttırmak amacıyla kullanılmaktadır. Özel kişi ve kuruluşlar tarafından tesise getirilen yeşil atıklar ücretsiz olarak alınmaktadır.
Tesise gelen atıklar sisteme beslenmeden önce içerindeki yatak, koltuk, tekstil atığı, inşaat-tadilat atığı, otomobil lastiği vb. hacimli atıklar elleçleme makineleri ile ayrıştırılmakta, doğrudan Odayeri Düzenli Depolama Sahası’na gönderilmektedir. Hacimli atıklar ayrıştırıldıktan sonra uygun atıklar 80 mm delik çaplı 2 eleğe beslenmektedir. Atıklar eleklerin içerisinde ilerlerken poşet açıcı bıçaklar kapalı poşetleri parçalamakta, organik atıklar yoğun olmak üzere 80 mm altı atıklar fermantasyon bölümüne gönderilmektedir.
Fermantasyon bölümü 30m x 190 m x 2,5 m ebatlarında 2 paralel holden oluşmaktadır. Her hol 8 alana sahiptir. Haftanın 3 günü 1. Holün 1. Alanına, diğer 3 günü 2. Holün 1. Alanına atık serimi yapılmakta, Pazar günleri ise bakım yapılmaktadır. Atık her alanda 1 hafta kalmakta, 8nci haftanın sonunda olgunlaşmış malzeme hollerden dışarı alınmaktadır.
Fermantasyon süresince atığın sıcaklık ve nemi otomasyon sistemi üzerinden kontrol edilmekte, bu değerlerin reçete üzerindeki aralıklarda seyretmesi sağlanmaktadır. Fermantasyon prosesi tamamlanan ürün son şartlandırma bölümünde 15 mm’lik elekte elenmektedir.
Elekaltı malzeme ince kompost olarak Büyükşehir Belediyesi Park ve Bahçeler Müdürlüğü tarafından yeşil alanlarda, AĞAÇ A.Ş. tarafından fidan ve çiçek yetiştirilmesinde kullanılmaktadır.
Kalın kompost olarak isimlendirilen eleküstü malzeme ise ara toprak örtüsü olarak kullanılmak üzere Odayeri Düzenli Depolama Sahası’na gönderilmektedir. 80 mm’den büyük atıklar ise ayıklama bölümüne gönderilmektedir. Burada ambalaj atıkları geri kazanım personeli tarafından el ile ayrıştırılmaktadır.
Ayrıştırılan ürünler bacalardan aşağıdaki atık hücrelerine atılmaktadır. Atık hücrelerinde biriken kağıt, karton, çuval, teneke vb. malzemeler preslenerek satılmakta, polipropilen, polietilen, polistren malzemeler ise granül ünitesinde işlenerek ekonomiye geri kazandırılmaktadır.
Geri Kazanım Ünitesi’nden sonra atıklar ATY Ünitesine gönderilmektedir. Atıkların içerisindeki uygunsuz malzemeler üretim hattı üzerindeki Fan, balistik separatör ve metal separatör vasıtası ile ayrıştırılmaktadır. Kalan atıklar ise kaba ve ince kırıcıda fiziksel olarak 30 mm ebatlarında parçalanmakta ve ürün olarak elde edilmektedir.
Proseste oluşan atık sular tankerler ile Odayeri Düzenli Depolama Sahası’ndaki sızıntı suyu arıtma tesisine gönderilmektedir. Evsel atıksular ise ön arıtmadan sonra İSKİ’nin kanalına deşarj edilmektedir.
Fermantasyon nedeniyle oluşan kötü kokulu ortam havası ise biyofiltreden geçirilerek havaya verilmektedir.