Atıktan Türetilmiş Yakıt Üretimi (RDF)

Projeler > Ar-Ge Projeleri > Geri Dönüşümlü Plastik Atıkların Granül Ürüne Dönüştürülmesi ve Geri Dönüştürülemeyen Diğer Atıkların Çimento Fabrikalarında Ek Yakıt Olarak Kullanılabilirliğinin Araştırılması

Proje Adı : Geri Dönüşümlü Plastik Atıkların Granül Ürüne Dönüştürülmesi ve Geri Dönüştürülemeyen Diğer Atıkların Çimento Fabrikalarında Ek Yakıt Olarak Kullanılabilirliğinin Araştırılması
Proje Başlangıç Tarihi : 01 / 09 / 2006
Proje Bitiş Tarihi : 01 / 03 / 2009

İSTAÇ A.Ş. tarafından işletilen Kemerburgaz Kompost ve Geri Kazanım Tesisine getirilen karışık atıklar, burada 80 mm'lik eleklerden geçirilmektedir. 80 mm altı organik atıklar fermantasyon ünitesine iletilmekte ve kompost (gübre) üretiminde kullanılmaktadır. 80 mm üstü atıklar ise elle ayırma ünitesine iletilmekte, bu ünitede plastik türevleri ve metal olarak türlerine göre ayrılmaktadır. Türlerine göre ayrılan metal atıklar preslendikten sonra geri dönüşüm tesislerine sevk edilmektedir. PE, PP ve PET türü plastik atıklar ise granül tesisine gönderilerek hammadde üretilmektedir. Ayırma ünitesinde ayrılan bu geri dönüşümlü atıkların dışında kalan atıklar (plastik atıklar, çocuk bezleri, tahta parçaları, kağıt atıklar, tekstil atıkları, organik vb.) biriktirilerek, düzenli depolama alanlarına gönderilmekteydi. Günlük yaklaşık 300 tonu bulan atıklar, depolama alanlarında yoğun işletme ve hacim yükü oluşturmaktaydı.

105G108 no'lu "Geri Dönüşümlü Plastik Atıkların Granül Ürüne Dönüştürülmesi ve Geri Dönüştürülemeyen Diğer Atıkların Çimento Fabrikalarında Ek Yakıt Olarak Kullanılabilirliğinin Araştırılması" konulu TÜBİTAK Projesi Kemerburgaz Kompost ve Geri Kazanım tesisinde işlendikten sonra düzenli depolama alanına gönderilen katı atıkların ayıklanarak geri dönüştürülemeyen plastik ağırlıklı atıkların çimento fırınlarında alternatif yakıt olarak kullanılması; ayrıca toplanan diğer geri kazanılabilen plastiklerin granül haline getirilmesi proseslerinin araştırılması olup proje amaçlarına ulaşılmıştır.

Proje kapsamında TÜBİTAK MAM ve AKÇANSA A.Ş ile işbirliğine gidilmiştir.

105G108 no'lu "Geri Dönüşümlü Plastik Atıkların Granül Ürüne Dönüştürülmesi ve Geri Dönüştürülemeyen Diğer Atıkların Çimento Fabrikalarında Ek Yakıt Olarak Kullanılabilirliğinin Araştırılması" konulu TÜBİTAK Projesi kapsamında, ayırma ünitesinden çıkan ve geri dönüştürülemeyen (mevcut sistemde depolama alanlarına gönderilen atıklar) atıklardan RDF(Atıktan Türetilmiş Yakıt) malzeme üretilmesi ve bu malzemenin çimento fırınlarında ek yakıt (fosil yakıtlar yerine) olarak kullanılması amacıyla Kemerburgaz Kompost ve Geri Kazanım Tesisinde parçalayıcılar ve separatörden oluşan bir RDF(Atıktan Türetilmiş Yakıt Üretim)Tesisi kurulmuştur. Nihai olarak elde edilen parçalanmış atıklardan oluşan ve kalorifik değeri yaklaşık 4.000 kcal/kg olan atıklar çimento fabrikalarında kullanılacak fiziksel büyüklüğe indirilmek üzere son parçalayıcıda kıyılarak hazır hale getirilmektedir. 3.100 m2'lik alana kurulmuş olan tesis maliyeti yaklaşık 3,5 Milyon TL'dir.

İSTAÇ A.Ş. tarafından işletilen Kemerburgaz Kompost ve Geri Kazanım Tesisi ayırma ünitesinde ayrılan geri dönüşümlü plastik atıkların ekonomik değerinin arttırılması amacıyla PE(Polietilen), PP(Polipropilen) ve PET türü plastik atıklar için 2 hattan oluşan(Kırıcı ve yıkama havuzları) bir granül tesisi kurulmuştur. 1.400 m2'lik alana kurulan tesiste atık plastikler temizleme, kırma, öğütme, eritme aşamalarından sonra granül haline getirilmektedir. Tesis kapasitesi 5 ton/gün'dür.

Kurulan bu tesis ile plastiklerin daha küçük boyutlara getirilerek hammadde olarak kullanımları sağlanmış ve ekonomik değerleri arttırılmıştır. Elde edilen granül plastik çöp konteynırı, çöp poşeti, yol döşemesi, saksı, askılık vb. ürünlerin yapımında kullanılmaktadır. Tesis maliyeti 1 milyon YTL'dir.

Proje sonucunda birçok yenilikçi ürün elde edilmiş ve çeşitli yayınlar yapılmıştır. Elde edilen yeni proses, prototip ve yeni ürün listesi ile diğer çıktılar aşağıda verilmiştir:

• RDF üretim prosesi (yeni proses)
• Pilot ölçekli çimento döner fırını (prototip ürün)
• Atıktan türetilmiş yakıt (RDF) ürünü (yeni ürün)
• PET granül ve kırıntı (hurda) (yeni ürün)
• PE granül ve kırıntı (hurda) (yeni ürün)
• PP granül ve kırıntı (hurda) (yeni ürün)
• 4 adet proje ara raporu
• 1 adet proje sonuç raporu
• 7 adet seyahat raporu
• 6 adet yayın
• 7 adet şartname
• 9 adet teknik resim

TÜBİTAK Projesi kapsamında Türkiye'nin ilk otomasyon kontrollü pilot çimento fırını kurulmuştur. 4 m uzunluğunda 6 m boyundaki fırında Atıktan Türetilmiş Yakıt Üretim Tesisinden elde edilen yakıt belirli oranlarda LPG ile beslenerek çimento üretiminde kullanılmaktadır. Tamamıyla test çalışmaları için kurulmuş olan fırında elde edilen deneysel sonuçlar birebir ölçekte yürütülecek fırınlar için örnek teşkil etmektedir. Bu fırının kurulması ileride Türkiye'de bu yönde yürütülecek projeler ve deneysel çalışmalar için itici bir güç olacaktır.

Kazanımlar ise

• Bu proje sonunda depolama alanlarına gönderilen atık miktarı azalacak, nakliye ve depolama masraflarından tasarruf sağlanacak, nihai ürün ekonomik olarak değerlendirilebilecek hale getirilecektir.
• İSTAÇ A.Ş. RDF tesisine beslenen günde 150 ton atığın 50-75 tonu RDF ürün haline getirilerek, çimento fabrikalarına gönderilecek ve bertaraf edilmiş olacaktır. Bu durumda depolama alanlarının ömrü uzayacak, depolama maliyetlerinden tasarruf edilecektir.
• Çimento döner fırınlarında alternatif yakıt kullanım prosesi geliştirilecektir.
• Dünyada birçok ülkede kullanılmakta olan bu teknoloji ülkemiz için yenilik olup, tüm kompost tesisleri için bir model oluşturacaktır.
• Bu proje sayesinde Türkiye'de de RDF üretme ve yakma teknolojisi geliştirilmiş olacaktır.
• Projenin bir sonraki aşaması olan RDF'in çimento dışındaki diğer sektörlerde de kullanılabilirliğinin araştırılması için iyi bir kaynak oluşturacaktır.
• Çimento sanayinin, çeşitli atıkları alternatif yakıt olarak kullanarak bir yandan fosil yakıtlardan tasarruf sağlarken bir yandan da atıkların değerlendirilmesi ve çevrenin korunması yoluyla toplumsal atık sorununa katkıda bulunması
• Yurt dışından temin edilen fosil yakıtların kullanımının azaltılarak döviz kaybının önlenmesi ve ikincil yakıt kullanımının yaygınlaştırılması
• Geleceğe ve ekonomiye yatırım yapılması
• Geri dönüşüm ile doğal kaynakların korunması
• Bu konuda AR-GE personelinin yetiştirilmiş olması
• İstihdam yaratılması
• Yapılan çalışmanın diğer belediyelere yaygınlaştırılarak bir model oluşturması
• Tesisin açılarak basın organlarına tanıtımının yapılması