Yakma Tesisi Projesi
Evsel Atıkların Yakma Teknolojisi ile bertarafı Amerika ve Avrupa ülkelerinde, özellikle Japonya gibi gelişmiş ülkelerde yaygın olarak kullanılmaktadır. Avrupa Birliği (AB) uyum sürecinde yapılan yasal düzenlemeler ile atık yönetiminde yeni bir dönem açılmış, uygulanan mevcut bertaraf yöntemlerinin yanı sıra alternatif bertaraf yöntemlerinin yaygınlaştırılması ülkemiz için kaçınılmaz olmuştur.
2005 yılında Çevre ve Ormanlığı Bakanlığı tarafından, “Yüksek Maliyetli Çevre Yatırımları Planlaması Projesi Katı Atık Sektörü AB Direktifleri ile Uyumlu Ulusal Master Planı (EHCIP)” çalışması yapılmıştır. Çalışma raporunda, Türkiye’de, AB Düzenli Depolama Direktifi 2020 yılı hedeflerinin sağlanabilmesi için Büyükşehirlerde kompost (~%20-30) ve termal dönüştürme (~%70-80) sistemlerinin uygulanması öngörülmüştür.
Bu çalışma sonrasında Japonya Uluslararası İşbirliği Bankası (JBIC) ve T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı arasında yapılan protokol ile hibe olarak iki büyük yerel yönetim İstanbul ve Ankara için kapsamlı bir katı atık yönetimi çalışması yapılmıştır. 2006 yılında tamamlanan çalışmada, 2 büyük kent için mevcut katı atık yönetiminin belirlenmesi ve seçilen önemli projeler için fizibilite çalışması yapılmıştır.
Bakanlık tarafından yapılan EHCIP planı dikkate alınarak, İstanbul Büyükşehir Belediyesince 2005 yılında “İstanbul için AB Çevre Mevzuatı ile Uyumlu Entegre Katı Atık Yönetimi Stratejik Plan” hazırlanmıştır. Plana göre, İstanbul’da oluşan Belediye atıklarının yakma sistemleri ile bertaraf edilmesi ve ilk yakma tesisinin 2013 yılında işletmeye alınması hedeflenmiştir.
2010 yılında, Çevre ve Orman Bakanlığı’nın hazırladığı “Atıkların Düzenli Depolanmasına İlişkin Yönetmelik’te” düzenli depolama sahalarına gönderilen organik içerikli atıkların azaltılması hedeflenmiş, yasal olarak alternatif bertaraf yöntemlerinin uygulanması gerekli olmuştur.
Yönetmelikte 2015 yılında depolanacak olan biyobozunur atık miktarının, 2005 yılında üretilen toplam biyobozunur atık miktarının ağırlıkça %75’ ine, 2018 için % 50’ sine ve 2025 yılı için %35’ine indirilmesi hedeflenmiştir. Yönetmeliğe göre, evsel atıkların bertarafı için alternatif bertaraf yöntemlerinin uygulanması zorunluluğu ortaya çıkmaktadır.
Bu kapsamda Yakma Tesisi Kurulumu için çalışmalara başlanmış, İlk örneği İstanbul Avrupa yakasında uygulanacak İBB Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisinin kapasitesi 3.000 ton/gün olarak belirlenmiştir. Atık bertarafının yanı sıra, tesiste 90 MWh kapasitede elektrik enerjisi üretimi hedeflenmektedir. Proje ile hem atık azaltımı hem de yenilebilir enerji hedefleri açısından, AB uyum sürecinde önemli bir adım atılmış olacaktır.
Yakma Tesisi Projesi kapsamında, 2011 yılında fizibilite çalışmaları yürütülmüş ve çalışma Amerikan Kalkınma Ajansı (USTDA) tarafından hibe kredi (491.160$) ile desteklenmiştir. Hali hazır durumda Projelendirme çalışmaları devam etmektedir.